BLOGS

Wat als politici zouden antwoorden zoals JEV AI?

Door René van de Peppel,

Gepubliceerd op 14 nov. 2026   —   5 min leestijd

HUMORJEV

Een kabinetscrisis, eindeloze debatten, lange antwoorden en heel veel overleg. Misschien wordt het tijd om eens wat Decision AI op Den Haag los te laten.

We schreven onlangs bij Bull's AI over een andere kijk op kunstmatige intelligentie: Decision AI – de AI die niet praat, maar beslist. Waar we AI inmiddels vooral kennen als een systeem waarmee je teksten schrijft, vragen beantwoordt, afbeeldingen maakt of complete analyses uitvoert, richt Decision AI zich op iets anders. Niet eindeloos redeneren om vervolgens met een uitgebreid verhaal te komen, maar juist toewerken naar een concreet besluit.

Bij JEV AI draait het om een eenvoudige gedachte: stel een vraag, analyseer de beschikbare informatie en kom met een beslissing. JA of NEE, met een confidence score die aangeeft hoeveel vertrouwen JEV heeft in die beslissing. We hebben het eerder uitgelegd in Decision AI – de AI die niet praat, maar beslist.

En toen volgde afgelopen week de Nederlandse politiek...

Den Haag: praten, overleggen en nog eens praten

Wat een week in politiek Den Haag. De spanningen rond het Belastingplan lopen op. Coalitiepartijen komen tegenover elkaar te staan, er worden afspraken gemaakt en weer ter discussie gesteld. Ondertussen proberen de betrokken politici het kabinet bij elkaar te houden. Na een lange vergaderdag volgt opnieuw overleg. Ook vrijdag en zaterdag wordt er verder gesproken.

Wie de debatten en interrupties volgt, ziet regelmatig hetzelfde patroon: een Kamerlid stelt een concrete vraag, een minister of premier neemt uitgebreid het woord en na enkele minuten vraag je je af wat nu eigenlijk het antwoord was. Een mooi voorbeeld zagen we op 12 november.

De vraag van Mona Keijzer aan Rob Jetten

Tijdens het debat over het Belastingplan stelde Mona Keijzer een concrete vraag aan minister-president Rob Jetten. Ze wilde weten waar hij de ochtend daarvoor persoonlijk bij betrokken was geweest. Op welk moment en met wie?

Jetten gaf een toelichting over de gesprekken die hij vanuit zijn rol als minister-president regelmatig organiseert, met collega's in het kabinet, vicepremiers en fractievoorzitters. Maar Keijzer wilde geen algemene beschrijving van zijn werkzaamheden. Ze wilde weten wat hij die specifieke ochtend had gedaan en bij welk overleg hij aanwezig was geweest. Ze stelde de vraag opnieuw. En ook daarna volgde een bredere toelichting over de inspanningen van het kabinet en de samenwerking tussen de partijen.

Bekijk het fragment van Mona Keijzer op X

En daar begon ik me iets af te vragen... Wat zou er gebeuren als we hier eens geen traditionele AI op loslaten, maar JEV?

Even JEV'en in de Tweede Kamer

Stel je voor dat iedere politicus bij een vraag niet eerst vijf minuten de gelegenheid krijgt om een uitgebreid betoog te houden, maar dat er een JEV-scherm naast de interruptiemicrofoon staat. De vraag wordt ingevoerd. Het antwoord wordt geanalyseerd. JEV kijkt of de gegeven informatie daadwerkelijk aansluit op wat er gevraagd is. Vervolgens verschijnt er een besluit.

Laten we de vraag van Mona Keijzer eens als fictief praktijkvoorbeeld door JEV halen.

De vraag: Waar was de minister-president die ochtend persoonlijk bij betrokken? Op welk moment en met wie?

JEV AI – Decision Result

AnalyseResultaat
Vraag herkendJA
Concrete informatie aanwezigGEDEELTELIJK
Vraag volledig beantwoordNEE
Confidence score96%

JEV-besluit: NEE.

JEV heeft 96% vertrouwen in de beslissing dat de specifieke vraag niet volledig is beantwoord.

Geen oordeel over de minister-president, geen politieke voorkeur en geen beoordeling van zijn beleid. Alleen een analyse van de vraag en het gegeven antwoord. En klaar. Geen nieuwe interruptie nodig, geen tweede betoog en geen uitgebreide toelichting over de complexiteit van het politieke proces.

Althans, dat zou het idee zijn. 😉

Maar wat betekent die confidence score eigenlijk?

Nu even terug naar de techniek, want dit is een belangrijk onderdeel van Decision AI. Een confidence score is niet hetzelfde als een rapportcijfer voor het antwoord. Het verschil zit in de beslissing zelf en het vertrouwen dat JEV in die beslissing heeft.

Bijvoorbeeld:

  • NEE – 96% confidence: JEV heeft 96% vertrouwen in de beslissing dat de vraag niet is beantwoord.
  • NEE – 55% confidence: JEV komt tot dezelfde beslissing, maar heeft minder zekerheid over de beschikbare informatie.
  • JA – 98% confidence: JEV heeft veel vertrouwen dat de vraag daadwerkelijk is beantwoord.

De score zegt dus niets over hoe goed of slecht iemand spreekt, maar over hoeveel vertrouwen het systeem heeft in zijn eigen besluit. En dat is precies wat Decision AI interessant maakt. Je krijgt niet alleen een uitkomst, maar ook een indicatie van de zekerheid waarmee die uitkomst tot stand is gekomen.

Een lage confidence score kan bijvoorbeeld aanleiding zijn om aanvullende informatie op te vragen, een menselijke beoordeling te laten uitvoeren of de beslissing voorlopig niet te nemen. Want soms is het eerlijkste antwoord gewoon: ONBEKEND – onvoldoende informatie. Ook dat is een besluit.

Wat zou JEV nog meer kunnen betekenen voor Den Haag?

Stel dat we deze aanpak op de hele kabinetscrisis toepassen. Een paar fictieve voorbeelden:

Vraag: Is er een akkoord bereikt?
JEV: NEE – 99%

Vraag: Zijn alle coalitiepartijen het eens over het Belastingplan?
JEV: NEE – 98%

Vraag: Is de kabinetscrisis opgelost?
JEV: NEE – 99%

Vraag: Gaan de gesprekken de komende dagen verder?
JEV: JA – 97%

En voor de volledigheid:

Vraag: Is er voldoende duidelijkheid over wat die fundamentele reset precies inhoudt?
JEV: ONBEKEND – 94%

Misschien moet Den Haag daar eens mee beginnen.

Politiek is ingewikkelder dan JA of NEE

Natuurlijk realiseren we ons dat politiek niet altijd terug te brengen is tot een simpele ja-of-neevraag. Er zijn belangen, compromissen, verschillende interpretaties en soms is een genuanceerd antwoord gewoon noodzakelijk. Decision AI hoeft dat ook niet te veranderen.

Maar er is wel een verschil tussen een ingewikkelde vraag en een ingewikkeld antwoord op een eenvoudige vraag. En juist daar kan AI helpen. Niet om politici te vertellen wat ze moeten besluiten, maar om inzichtelijk te maken of een antwoord daadwerkelijk aansluit op de gestelde vraag.

Hetzelfde principe kun je overigens op veel meer plekken toepassen:

  • Bedrijfsvoering: Is deze investering rendabel?
  • Techniek: Voldoet deze installatie aan de gestelde eisen?
  • Energie: Is het op dit moment verstandig om energie op te slaan?
  • Automatisering: Moet deze actie worden uitgevoerd?
  • Risicomanagement: Is het risico acceptabel?

In plaats van een rapport van twintig pagina's kan een Decision AI eerst een helder besluit presenteren, inclusief de onderbouwing en confidence score. Wie meer wil weten, kan altijd verder inzoomen. Maar de kern staat er direct.

En dan het weekend...

Terug naar Den Haag. Na een lange vergaderdag op donderdag, gesprekken op vrijdag en opnieuw overleg op zaterdag, wordt er de komende dagen verder gepraat. Ik kan me zo voorstellen dat de agenda's inmiddels behoorlijk vol staan.

Maar stel nu eens dat JEV AI vanaf het begin aan tafel had gezeten. Vraag erin. Antwoord eruit. Besluit genomen.

Misschien waren de onderhandelingen dan al lang afgerond en hadden onze politici gewoon een vrij weekend gehad. Geen extra vergaderingen, geen nieuwe interrupties en geen urenlange toelichtingen. Alhoewel... dan hadden ze natuurlijk weer een ander onderwerp gevonden om over te vergaderen.

Rob, zullen we deze kwestie nog even JEV'en?

Nieuw in de Nederlandse taal: JEV'en!

Misschien moeten we er maar eens een nieuw werkwoord van maken.

jevven (werkwoord)

Een vraag, situatie of probleem door een Decision AI laten beoordelen, waarna een concreet besluit volgt in de vorm van JA, NEE of ONBEKEND, voorzien van een confidence score.

Voorbeelden:

  • "Zullen we deze investering eerst even JEV'en?"
  • "Ik weet het niet zeker, laten we het even JEV'en."
  • "Hebben we eigenlijk al een besluit genomen?"
  • "Nee, maar we hebben het wel uitgebreid besproken. Tijd om te JEV'en!"

En in Den Haag zou het zomaar een gevleugelde uitspraak kunnen worden:

"Rob, even JEV'en? Ja of nee?"


JEV AI – De AI die niet praat, maar beslist.

Minder woorden. Meer besluiten.


Dit artikel is geschreven met een flinke knipoog. De toepassing van JEV AI in de Tweede Kamer is een fictief praktijkvoorbeeld om de mogelijkheden van Decision AI te illustreren. De genoemde scores zijn demonstratief en geen werkelijke meetresultaten. Het artikel is niet bedoeld als politieke beoordeling van personen, partijen of beleid. Bull's AI staat los van de genoemde politici en politieke organisaties.

Deel op Facebook Deel op LinkedIn Deel op Twitter Verstuur per e-mail

Abonneer je op de nieuwsbrief

Abonneer je op de nieuwsbrief voor het laatste nieuws en updates, binnenkort elke week in je inbox.

Abonneren