Afgelopen vrijdag was het even geen AI bij het ontwikkelen, maar een heel andere vorm van AI: AIrborne. ;-)
Met mijn camera stond ik bij Renkum te kijken naar parachutisten, historische voertuigen en vliegtuigen tijdens de Airborne-herdenkingen. En terwijl ik daar zo stond, moest ik ineens denken aan hoe enorm veel er in mijn eigen leven op het gebied van techniek en communicatie is veranderd.
Want bijna veertig jaar geleden stond ik daar zelf ook, zij het in een heel andere rol. Een rol van 1600 meter lang. WD1TT. 😉
In maart 1987 kwam ik samen met Marco op voor onze militaire dienstplicht. We werden lijnboer. Dat was binnen Defensie de bekende, enigszins spottende benaming voor een soldaat-lijnwerker bij de Verbindingsdienst van de Koninklijke Landmacht. Geen AI, geen internet, geen smartphone en geen Starlink. Wij legden kilometers WD1TT-kabel door het landschap om ervoor te zorgen dat anderen met elkaar konden communiceren.
En dat is eigenlijk het begin van dit verhaal: van AIrborne naar AI, van kabel naar Starlink en van telexponsband naar kunstmatige intelligentie.
Even terug naar 1987
Onze wereld zag er behoorlijk anders uit. Geen smartphone, geen internet, geen GPS in je broekzak en geen WhatsApp. We hadden zelfs nog telex.
Voor wie na 2000 geboren is: een telex was eigenlijk een soort voorloper van e-mail. Je typte een bericht op een speciale machine en via een communicatienetwerk werd het naar een andere telexmachine gestuurd, waar het aan de andere kant werd afgedrukt.
En voordat je denkt dat dat al behoorlijk modern klinkt: berichten konden ook via ponsband worden vastgelegd. Een lange papieren band met gaatjes waarin de informatie letterlijk werd gecodeerd. Die band kon vervolgens opnieuw worden ingelezen of gebruikt om een bericht naar een andere telex te sturen.
Geen cloud, geen database, geen API. Gewoon een strook papier vol gaatjes.
En toch werkte het.
Communicatie was essentieel en daarvoor hadden we onder andere radio's, veldtelefoons, telex en kilometers kabel. En daar stonden Marco en ik dus ergens in het landschap: kabel uitrollen en ervoor zorgen dat een verbinding werkte.
Van lijnboer naar technisch specialist
Na mijn dienstplicht bleef ik nog een tijdje bij Defensie (het duurde bij mij blijkbaar wat langer om een vent van me te maken 😉). Ik werd voor 60 maanden beroepsmilitair als technisch specialist radio-onderhoudsmonteur. Ook daar draaide het opnieuw om verbindingen: radio's onderhouden, storingen zoeken en apparatuur werkend houden.
Achteraf is het eigenlijk best grappig. Ik ben daarna nooit echt gestopt met verbindingen. Alleen zijn de verbindingen nogal veranderd. De kabel werd een netwerk, de radio werd digitale communicatie en computers werden onderdeel van vrijwel alles.
Uiteindelijk ben ik zelf gaan werken met API's, MQTT, IoT, databases, dashboards en tegenwoordig steeds meer met AI.
Veertig jaar later
In maart 2027 is het precies veertig jaar geleden dat Marco en ik samen opkwamen. We hadden elkaar daarna ongeveer 38 jaar niet echt gesproken.
Tot gisteren.
In 1987 hadden we een veldtelefoon nodig om verbinding te maken. Nu pakken Marco en ik allebei gewoon onze mobiele telefoon en bellen elkaar na 38 jaar weer op.
Dat is misschien wel de mooiste illustratie van veertig jaar technologische vooruitgang.
AIrborne
Afgelopen vrijdag stond ik bij Renkum voor de Airborne-herdenkingen. Met mijn camera fotografeerde ik parachutisten, vliegtuigen en alles wat daar omheen gebeurt.
Terwijl ik daar stond, moest ik opnieuw denken aan die enorme ontwikkeling van de afgelopen veertig jaar.
AIrborne.
Het woord zat eigenlijk gewoon voor mijn neus. Airborne en AI.
Want ook daar zie je hoe techniek verandert. Ooit kwamen militairen met relatief eenvoudige middelen naar beneden. Communicatie verliep via radio's, veldtelefoons en kabelverbindingen. Nu leven we in een wereld van satellietcommunicatie, digitale netwerken, drones en steeds geavanceerdere systemen.
En ook kunstmatige intelligentie heeft inmiddels zijn intrede gedaan in de wereld van Defensie. Dat vind ik tegelijkertijd fascinerend en ingewikkeld. Techniek kan steeds meer, maar juist daardoor wordt de vraag belangrijker waar we die techniek voor inzetten en hoeveel beslissingen we aan machines willen overlaten.
Dat is niet alleen een technische vraag meer. Het is ook een menselijke vraag.
Van WD1TT naar Starlink
Als je het verschil tussen 1987 en nu wilt uitleggen, hoef je eigenlijk maar naar communicatie te kijken.
Wij legden in 1987 kilometers WD1TT-kabel. Nu kunnen mensen met een telefoon op plekken zonder vaste infrastructuur communiceren via satellietverbindingen.
Van een groene veldtelefoon naar een smartphone. Van telex naar realtime data. Van radio naar digitale communicatie. Van kabel naar satelliet. En inmiddels van mens naar machine.
Ook fotograferen veranderde compleet. Tijdens de Airborne-herdenking liep ik rond met een digitale camera. Even terugkijken op het scherm, honderden foto's maken, autofocus laten volgen en daarna thuis alles digitaal verwerken. En vervolgens kan AI helpen bij het selecteren, bewerken of analyseren van beelden.
Een oude camera, een oude auto, een oude telefoon, een parachute en daar tussendoor een fotograaf met een moderne digitale camera.
Veertig jaar techniek in één weiland.
De verbinding blijft
Wat is er eigenlijk veranderd? Heel veel. Maar misschien ook verrassend weinig. Want uiteindelijk draait het nog steeds om hetzelfde: verbinding.
In 1987 zorgden Marco en ik ervoor dat informatie van A naar B kon. Vandaag zorgen systemen ervoor dat data van A naar B gaat. MQTT-berichten vliegen over netwerken, API's praten met API's, sensoren sturen gegevens naar databases, satellieten zorgen voor verbinding en AI probeert vervolgens iets met al die informatie te doen.
De techniek is veranderd. De snelheid is veranderd. De schaal is veranderd. Maar de behoefte aan verbinding is hetzelfde gebleven.
Misschien is dat wel het bijzondere aan techniek. Je maakt iets omdat het op dat moment handig of noodzakelijk is. Je legt een kabel, bouwt een radio, maakt een telefoon, ontwikkelt internet, lanceert satellieten en uiteindelijk bouw je AI. Iedere generatie denkt dat de techniek van dat moment behoorlijk geavanceerd is, totdat de volgende generatie langskomt.
In 1987 hadden Marco en ik waarschijnlijk niet kunnen bedenken dat we veertig jaar later draadloos met elkaar zouden bellen. En dat ik vervolgens een computer zou vragen om mijn verhaal over diezelfde ontwikkeling te helpen schrijven.
Dat laatste had waarschijnlijk zelfs de telexoperator niet geloofd. 😉
