Over hoe de chef der AI's zijn voorsprong van twee jaar in achttien maanden zag verdampen.
Een jaar geleden was de vraag niet óf ChatGPT zou domineren, maar hoeveel. Vandaag is de vraag anders: kan OpenAI dit tempo nog volhouden?
Van 87% naar 68% in twaalf maanden
De cijfers zijn genadeloos helder. In januari 2025 had ChatGPT 87,2% marktaandeel. Vandaag, januari 2026: 68%. Dat is een val van bijna 20 procentpunten. In twaalf maanden tijd.
Google Gemini groeide in diezelfde periode van 5,4% naar 18,2%. Claude verdrievoudigde zijn gebruikersaantal. Perplexity groeide met 370% jaar-op-jaar.
Het monopolie is voorbij. De vraag is nu: wat volgt?
De code red die niemand wilde zien
December 2024: OpenAI vierde "12 Days of Shipmas" — een marketingstunt vol nieuwe features en bombarie.
December 2025: CEO Sam Altman stuurde een intern "code red" memo waarin hij waarschuwde voor "rough vibes" en economische tegenwind.
Het contrast kon niet groter. Waar zat die kentering?
Gebruikersengagement daalt
Gemiddelde sessieduur per gebruiker: -22,5% sinds juli 2025 Sessies per gebruiker: -20,7% ChatGPT groeit nog, maar mensen blijven minder lang hangen
De lancering van GPT-5 ging mis
Verwacht in augustus 2025 als doorbraak, maar gebruikers meldden meer hallucinaties, minder contextuele nauwkeurigheid, oppervlakkiger antwoorden. Zo erg dat veel power users terugschakelden naar GPT-4o.
Groeiversnelling stagneert
Van augustus tot november 2025: slechts 6% groei in actieve gebruikers Gemini in dezelfde periode: +30%
En dan is er nog iets verontrustends: een MIT-studie vond dat intensief ChatGPT-gebruik de cognitieve prestaties kan verminderen over meerdere sessies. Precies het tegenovergestelde van wat AI zou moeten doen.
De stille exodus op social media
Op X, Reddit en LinkedIn zie je het steeds vaker: "Switched to Claude, never looking back." Of: "Gemini just gets me better than ChatGPT ever did."
Het zijn geen massale boycots. Geen boze threads. Gewoon… mensen die stilletjes overstappen. Developers die Claude beter vinden voor code. Schrijvers die Gemini's contextbegrip prefereren. Power users die merken dat andere modellen hun workflow beter ondersteunen.
Het gaat niet om drama. Het gaat om iets gevaarlijkers: gewenning aan alternatieven. Toen ChatGPT de enige was, was er geen keuze. Nu er keuze is, blijkt loyaliteit in AI-land dun te zijn. En die sociale signalen — gebruikers die openlijk hun switch delen — zijn vaak de voorbode van bredere verschuivingen.
De financiële abyss
En dan hebben we het geld nog niet eens gehad.
OpenAI verliest niet alleen marktaandeel. Het verliest ook geld — veel geld:
• $8 miljard verlies in 2025 • $14 miljard verwacht verlies in 2026 • $115 miljard cumulatief verlies tot 2029 (als huidige trend doorzet)
Sebastian Mallaby, econoom bij de Council on Foreign Relations, was glashelder: "Mijn verwachting is dat OpenAI binnen 18 maanden zonder geld zit."
Dat is medio 2027.
De ironie? ChatGPT heeft 800 miljoen wekelijkse gebruikers. Maar 95% betaalt niets.
De advertenties die recent in ChatGPT verschenen? Dat is geen strategie. Dat is paniek.
Waarom Google en Meta kunnen overleven — en OpenAI niet
Het verschil tussen OpenAI en zijn concurrenten is simpel maar fataal:
Google: verdient $134 miljard per jaar aan advertenties. Kan AI-verliezen absorberen.
Meta: zelfde verhaal. Legacy business dekt de AI-investeringen.
OpenAI: heeft geen legacy business. Geen buffer. Geen vangnet.
Zoals één VC het verwoordde: "Dit is het WeWork-verhaal op steroïden."
WeWork ging failliet in 2023 na jaren van geld verbranden zonder businessmodel.
OpenAI verbrandt meer. Sneller. En het businessmodel is nog steeds onduidelijk.
De $1,4 triljoen gok
OpenAI heeft zich gecommitteerd aan $1,4 triljoen aan datacenteruitgaven voor het einde van het decennium.
Tegelijkertijd moet het bedrijf in 2030 $200 miljard omzet draaien om de huidige waardering van $500 miljard te rechtvaardigen.
Dat is 15x groei in vijf jaar.
Terwijl de kosten blijven stijgen. En concurrenten steeds dichter op de hielen zitten.
Sam Altman zelf gaf het al toe: "Iemand gaat een fenomenale hoeveelheid geld verliezen."
De vraag is alleen: wie?
Wat dit betekent
OpenAI gaat waarschijnlijk niet morgen failliet.
Maar de tekenen zijn er:
• Marktaandeel krimpt structureel • Gebruikers blijven korter • Betalende gebruikers stagneren • Verliezen stapelen zich op • Concurrentie haalt in — hard
Als deze trends doorzetten, zijn er drie scenario's:
1. Overname door Microsoft, Amazon of Google OpenAI wordt geabsorbeerd door een cashrijke gigant
2. Nieuwe financieringsronde Maar investeerders willen een pad naar winstgevendheid zien
3. Radicale koerswijziging Minder uitgeven, meer focussen, kleinere schaal
Geen van deze opties ziet eruit als de dominante AI-chef die OpenAI twee jaar geleden leek te worden.
De AI-winter komt niet — maar de AI-reset wel
Laat één ding helder zijn: AI gaat niet weg.
Maar het euforie-tijdperk is voorbij.
De markt fragmenteert. Modellen convergeren in kwaliteit. Distributie en integratie worden belangrijker dan technologie alleen.
En bedrijven zonder businessmodel? Die kunnen niet eeuwig blijven verliezen.
Of zoals de stier het zou zeggen:
"Een voorsprong is pas een voorsprong als je hem kunt vasthouden. En vasthouden kost geld." 🐂💸
Bronnen: Similarweb (jan 2026), Sensor Tower, NYT/Sebastian Mallaby, Fortune, TechCrunch, The Information, Tom's Hardware
